Japonya
Japonya, Doğu Asya'da Büyük Okyanus kıyısında yer alan ve yaklaşık 6.800 adadan oluşan gelişmiş bir takımada ülkesidir. Başkenti Tokyo olan ülke, dünyanın en büyük dördüncü ekonomisine ve yüksek yaşam standartlarına sahiptir. Anayasal monarşi ve parlamenter demokrasi ile yönetilen Japonya, ileri teknoloji üretimi, güçlü sanayisi, köklü tarihi mirası ve küresel kültürel etkisiyle uluslararası sistemde kilit bir rol oynamaktadır.
Detaylı Tarih
Japonya tarihi, adalar üzerinde kurulan ilk antik kültürlerden samuray derebeyliklerine, Meiji Restorasyonu ile gerçekleşen hızlı modernleşmeden II. Dünya Savaşı sonrasındaki ekonomik mucizeye uzanan zengin ve kesintisiz bir geçmişe sahiptir.
Jōmon Dönemi
Japon adalarında avcı-toplayıcı toplumların yaşadığı ve kilden özgün çömlekçilik ürünlerinin üretildiği en eski belgelenmiş dönemdir.
Yayoi Dönemi
Kıta Asyası'ndan gelen göçlerle pirinç tarımı ve metalurji teknikleri adalara yayılmış, kabile konfederasyonları oluşmaya başlamıştır.
Taika Reformları
Çin'deki Tang Hanedanlığı modeli esas alınarak merkezi imparatorluk yönetimi ve vergi sistemi kurulmuştur.
Kamakura Şogunluğunun Kuruluşu
Minamoto no Yoritomo ilk askeri hükümeti (şogunluk) kurarak samuray sınıfının fiili yönetimini başlatmıştır.
Sengoku Dönemi (Savaşan Devletler)
Merkezi otoritenin çökmesiyle feodal beylerin (daimyo) birbiriyle çatıştığı geniş çaplı bir iç savaş dönemi yaşanmıştır.
Tokugawa Şogunluğu ve Sakoku Politikası
Tokugawa Ieyasu ülkeyi birleştirmiş ve dış dünyadan tecrit politikası (Sakoku) ile 250 yıllık göreli bir barış dönemi başlatmıştır.
Meiji Restorasyonu
İmparatorluk otoritesi yeniden tesis edilmiş, derebeylik sistemi kaldırılmış ve batı tarzı hızlı bir sanayileşme ve modernleşme hamlesi başlatılmıştır.
İkinci Dünya Savaşı ve Pasifik Muharebeleri
Japon İmparatorluğu Asya-Pasifik bölgesinde genişlemiş, ABD ile çatışmaya girmiş ve 1945'te Hiroshima ile Nagasaki'ye atom bombası atılmasının ardından teslim olmuştur.
Yeni Anayasanın Kabulü
Müttefik işgali altında hazırlanan pasifist anayasa yürürlüğe girmiş, savaşı reddeden 9. Madde ile yeni bir demokratik düzen kurulmuştur.
Tokyo Olimpiyatları ve Ekonomik Mucize
Shinkansen hızlı treninin hizmete girmesi ve Tokyo Olimpiyatları ile Japonya'nın savaş sonrası küresel ekonomik bir güç olarak yeniden doğuşu simgelenmiştir.
Geçmiş ve Mevcut Ekonomi
Japonya ekonomisi; yüksek katma değerli sanayi imalatı, ileri otomotiv teknolojileri, hassas makine ve robotik üretimi ile küresel finans sektörüne dayalı dünyanın önde gelen serbest piyasa ekonomilerinden biridir. Yaşlanan nüfus ve demografik daralma gibi yapısal zorluklara rağmen inovasyon ve Ar-Ge kapasitesiyle küresel ticarette kritik pozisyonunu korumaktadır.
Temel Ekonomik Göstergeler
Başlıca Sektörler
GSYİH Yıllık Büyüme OranıBirim: %
Ekonomik Dönüm Noktaları
Uluslararası İlişkiler
Japonya'nın dış politikası; ABD ile stratejik savunma ittifakına, hukukun üstünlüğüne dayalı açık bir Hint-Pasifik vizyonuna ve çok taraflı uluslararası diplomasiye dayanmaktadır. Ülke, kural bazlı serbest ticareti ve bölgesel istikrarı destekleyen pasifist ama aktif bir diplomatik tutum sergilemektedir.
İlişki Detaylarını İnceleyin
Diyagramdaki düğümlerin üzerine gelerek veya tıklayarak ortaklık detaylarını görebilirsiniz.
İttifaklar ve Üyelikler
Amerika Birleşik Devletleri
1951 yılından beriJaponya-ABD Karşılıklı Güvenlik Antlaşması temelinde askeri, ekonomik ve teknolojik alanlarda en üst düzeyde stratejik iş birliği yürütülmektedir.
Avrupa Birliği
2019 yılından beriStratejik Ortaklık Anlaşması ve Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması (EPA) vasıtasıyla serbest ticaret ve küresel yönetişimde yakın koordinasyon sağlanmaktadır.
Quad (Dörtlü Güvenlik Diyaloğu)
2007 yılından beriABD, Avustralya ve Hindistan ile birlikte Serbest ve Açık Hint-Pasifik vizyonunu korumak amacıyla kurulan diplomatik ve güvenlik platformudur.
ASEAN
1973 yılından beriGüneydoğu Asya ülkeleriyle altyapı yatırımları, tedarik zinciri güvenliği ve bölgesel kalkınma odaklı köklü ilişkiler sürdürülmektedir.
Uluslararası Örgüt Üyelikleri
Önemli Antlaşmalar ve Sözleşmeler
San Francisco Barış Antlaşması
Müttefik devletler ile imzalanan ve II. Dünya Savaşı'nı resmen sonlandırıp Japonya'nın egemenliğini yeniden tesis eden antlaşmadır.
ABD-Japonya Karşılıklı İşbirliği ve Güvenlik Antlaşması
Japonya'nın savunma garantisini ABD'ye bağlayan ve ABD askeri üslerinin adada bulunmasını düzenleyen temel anlaşmadır.
CPTPP (Trans-Pasifik Ortaklığı İçin Kapsamlı ve İlerici Anlaşma)
Japonya liderliğinde kurulan ve Asya-Pasifik bölgesinde geniş bir serbest ticaret alanı oluşturan uluslararası anlaşmadır.
RCEP (Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık)
Asya-Pasifik bölgesindeki 15 ülkeyi kapsayan dünyanın en büyük serbest ticaret anlaşmalarından biridir.
Anlaşmazlıklar ve Gerilimler
Aşağıdaki konular tarafsız bir bakış açısıyla, çok taraflı perspektifler göz önünde bulundurularak ansiklopedik bir dille sunulmuştur.
Rusya Federasyonu
Başlangıç: 1945II. Dünya Savaşı sonrasında Sovyetler Birliği tarafından kontrol altına alınan Kuril Adaları (Japonya'da Kuzey Bölgeleri) üzerindeki egemenlik talebi nedeniyle iki ülke arasında henüz resmi bir barış antlaşması imzalanmamıştır.
Çin Halk Cumhuriyeti ve Tayvan
Başlangıç: 1970Doğu Çin Denizi'nde yer alan ve Japonya'nın fiilen kontrol ettiği Senkaku Adaları (Çin'de Diaoyu) üzerinde karşılıklı egemenlik iddiaları mevcuttur.
Siyasi Tarih ve Yönetim
Japonya siyasi yapısı, anayasal monarşi ve parlamenter temsil sistemine dayanır. İmparator devletin ve halkın birliğinin sembolü olup herhangi bir icrai siyasi yetkisi bulunmamaktadır. Yürütme gücü Başbakan önderliğindeki Bakanlar Kurulu tarafından kullanılırken, Liberal Demokrat Parti (LDP) II. Dünya Savaşı sonrasındaki siyasi hayatta baskın aktör olma vasfını korumaktadır.
Anayasal Monarşi ile Yönetilen Parlamenter Demokrasi
Yürütme erki Başbakan ve Bakanlar Kurulu, yasama erki Temsilciler Meclisi ve Danışmanlar Meclisi'nden oluşan Ulusal Diyet (Kokkai), yargı erki ise Anayasal denetim yetkisine sahip Yüksek Mahkeme tarafından icra edilir.
Siyasi Tarihin Dönüm Noktaları
Bilimsel Araştırma ve Gelişmişlik
Japonya; kuantum bilgisayarları, robotik otomasyon, malzeme bilimi, otomotiv mühendisliği ve tıbbi biyoteknoloji alanlarında küresel lider konumundadır. Gayrisafi yurt içi hasılasından Ar-Ge'ye ayırdığı yüksek pay, köklü üniversite-sanayi iş birliği modeli ve yetiştirdiği çok sayıda Nobel ödüllü bilim insanı ile dünyada bilimsel inovasyonun ana merkezlerinden biridir.
Görsel Skor Kartı (Radar Analizi)
Detaylı Göstergeler
Öne Çıkan Bilimsel ve Teknolojik Başarılar
Shinkansen Yüksek Hızlı Tren Teknolojisinin Geliştirilmesi (1964)
Mavi LED (Işık Yayan Diyot) Teknolojisinin İcadı ve Nobel Ödülü (2014)
iPS (Uyarılmış Çok Yetili Kök Hücre) Hücre Teknolojisinin Keşfi (2006)
Fugaku Süper Bilgisayarı ile Dünyanın En Hızlı Hesaplama Sistemlerinden Birinin Kurulması
Hayabusa 2 Misyonu ile Asteroidden Örnek Getirme Uzay Başarısı (2020)
Önde Gelen Kurumlar ve Üniversiteler
Tokyo Üniversitesi (UTokyo)
Asya'nın en prestijli akademik kurumlarından biri olup fizik, mühendislik ve tıp alanlarında dünya çapında araştırmalara öncülük etmektedir.
RIKEN Ulusal Fizik ve Kimya Araştırma Enstitüsü
Temel bilimler, süper bilgisayarlar ve beyin araştırmalarında Japonya'nın en büyük ve donanımlı disiplinlerarası enstitüsüdür.
JAXA (Japonya Havacılık ve Uzay Araştırma Ajansı)
Uydu fırlatma, derin uzay keşifleri ve uluslararası uzay istasyonu modülleri geliştiren ulusal uzay kurumudur.
Kyoto Üniversitesi
Özellikle kimya, biyotıp ve teorik fizik dallarında çok sayıda Nobel ödüllü bilim insanı yetiştirmiş köklü bir yükseköğretim kurumudur.