Güney Kore
Doğu Asya'da Kore Yarımadası'nın güney bölümünü kaplayan Kore Cumhuriyeti (Güney Kore), batıda Sarı Deniz, doğuda Japon Denizi ile çevrili bir kıyı devletidir. 20. yüzyılın ortalarında yaşanan yıkıcı Kore Savaşı'nın ardından gerçekleştirdiği hızlı ekonomik kalkınma hamlesiyle 'Han Nehri Mucizesi'ni yaratmış ve küresel bir sanayi ve teknoloji devine dönüşmüştür. Başkenti Seul olan ülke, üniter anayasal başkanlık sistemiyle yönetilen gelişmiş bir demokrasi olup, küresel yüksek teknoloji, otomotiv, kitle kültürü ve Ar-Ge alanlarında öncü bir konuma sahiptir.
Detaylı Tarih
Güney Kore tarihi, antik efsanevi Gojoseon krallığından Üç Krallık (Goguryeo, Baekje, Silla) dönemine, Joseon Hanedanlığı'nın köklü kültürel mirasından Japon işgali ve Soğuk Savaş'ın yıkıcı Kore Savaşı'na uzanan zengin bir geçmişe sahiptir. Savaş sonrası otoriter rejimlerden demokrasiye geçmeyi başaran ülke, günümüzde Asya'nın en dinamik ve müreffeh toplumlarından biri haline gelmiştir.
Gojoseon'un Kuruluşu
Kore mitolojisine ve tarihsel kayıtlara göre Dangun Wanggeom tarafından yarımadanın ilk krallığı olan Gojoseon kurulmuştur.
Üç Krallık Dönemi
Goguryeo, Baekje ve Silla krallıkları yarımadada siyasi ve kültürel egemenlik için rekabet etmiş, Budizm ve Konfüçyüsçülük bu dönemde yayılmıştır.
Birleşik Silla Dönemi
Silla Krallığı, Çin'deki Tang Hanedanı ile ittifak kurarak diğer iki krallığı yenmiş ve Kore Yarımadası'nı ilk kez tek bir yönetim altında birleştirmiştir.
Goryeo Hanedanlığı
Wang Geon tarafından kurulan ve ülkeye 'Kore' adını veren bu hanedanlık döneminde metal hareketli harflerle ilk matbaa geliştirilmiş ve kültürel hamleler yapılmıştır.
Joseon Hanedanlığı
Neokonfüçyüsçülük devlet felsefesi haline gelmiş, Kral Sejong 1443 yılında Kore alfabesi Hangıl'ı ilan ederek okur-yazarlığı yaygınlaştırmıştır.
Japon İşgali Dönemi
Kore Yarımadası, Japon İmparatorluğu tarafından ilhak edilmiş; bu dönemde sert sömürge politikaları uygulanmış ve Kore bağımsızlık hareketleri güç kazanmıştır.
Kore Cumhuriyeti'nin Kuruluşu
İkinci Dünya Savaşı sonrası 38. paralelin güneyinde ABD denetiminde yapılan seçimlerin ardından Kore Cumhuriyeti resmen ilan edilmiştir.
Kore Savaşı
Kuzey Kore'nin güneyi işgal etmesiyle başlayan savaş, Birleşmiş Milletler ve Çin'in müdahalesiyle küresel bir krize dönüşmüş ve 1953'te ateşkes anlaşmasıyla sona ermiştir.
Haziran Demokrasi Mücadelesi
Ülke genelinde sokaklara dökülen milyonlarca vatandaşın baskısı sonucu askeri yönetim geri adım atmış ve doğrudan cumhurbaşkanlığı seçimleri kabul edilmiştir.
Tarihi İlk Koreler Arası Zirve
Güney Kore Başkanı Kim Dae-jung ve Kuzey Kore lideri Kim Jong-il Pyongyang'da bir araya gelerek Günışığı Politikası çerçevesinde yumuşama sürecini başlatmıştır.
Geçmiş ve Mevcut Ekonomi
Güney Kore ekonomisi; yüksek teknoloji imalatı, sermaye yoğun ağır sanayi ve küresel ihracata dayalı gelişmiş bir pazar ekonomisidir. 'Chaebol' adı verilen büyük aile holdinglerinin öncülüğünde gerçekleşen hızlı sanayileşme, ülkeyi birkaç on yılda alt gelir grubundan yüksek gelirli OECD ülkesi statüsüne taşımıştır. Yarı iletkenler, ekran teknolojileri, otomotiv ve gemi inşasında küresel pazarın lider aktörlerinden biridir.
Temel Ekonomik Göstergeler
Başlıca Sektörler
GSYİH Yıllık Büyüme Oranı TrendiBirim: %
Ekonomik Dönüm Noktaları
Uluslararası İlişkiler
Güney Kore dış politikasında ABD ile stratejik askeri ittifakı temel direk olarak görürken, Doğu Asya'da barışın korunması ve Kuzey Kore kaynaklı güvenlik tehditlerinin dengelenmesine odaklanır. Orta ölçekli bir küresel güç olarak 'Küresel Eksen Ülke' (Global Pivotal State) vizyonuyla hareket etmekte; iklim değişikliği, serbest ticaret ve uluslararası kalkınma yardımlarında aktif roller üstlenmektedir.
İlişki Detaylarını İnceleyin
Diyagramdaki düğümlerin üzerine gelerek veya tıklayarak ortaklık detaylarını görebilirsiniz.
İttifaklar ve Üyelikler
Amerika Birleşik Devletleri
1953 yılından beri1953 Karşılıklı Savunma Antlaşması'na dayanan, yarımadada ABD askeri varlığını içeren ve güvenlikten yüksek teknolojiye kadar uzanan en önemli ittifak ilişkisidir.
Japonya
1965 yılından beriTarihsel anlaşmazlıklar ve toprak iddialarına rağmen ABD ile ortak üçlü güvenlik şemsiyesi ve devasa ticaret hacmi çerçevesinde iş birliği yürütülmektedir.
Avrupa Birliği
2010 yılından beriSerbest Ticaret Anlaşması çerçevesinde derin ekonomik entegrasyon, yeşil dönüşüm ve küresel güvenlik konularında çok taraflı ortaklık yürütülmektedir.
ASEAN Örgütü
1989 yılından beriTedarik zincirlerini çeşitlendirmek ve Asya-Pasifik'te diplomatik derinlik kazanmak amacıyla Güneydoğu Asya ülkeleriyle sıkı ekonomik ve kültürel bağlar kurulmuştur.
Uluslararası Örgüt Üyelikleri
Önemli Antlaşmalar ve Sözleşmeler
ABD-Kore Karşılıklı Savunma Antlaşması
Kore Savaşı sonrasında imzalanan ve ABD'nin Güney Kore'ye askeri koruma garantisi vermesini sağlayan temel güvenlik anlaşması.
Kore Askeri Ateşkes Anlaşması
Çatışmaları durduran ve Kore Silahsızlandırılmış Bölgesi'ni (DMZ) oluşturan ancak barış antlaşması ile taçlandırılmamış askeri sözleşme.
Güney Kore - ABD Serbest Ticaret Anlaşması (KORUS)
İki ülke arasındaki gümrük vergilerini kaldırarak ticaret ve yatırım hacmini rekor düzeyde artıran serbest ticaret sözleşmesi.
Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık (RCEP)
Asya-Pasifik bölgesindeki 15 ülkeyiapsayan dünyanın en büyük serbest ticaret alanlarından birini oluşturan anlaşma.
Anlaşmazlıklar ve Gerilimler
Aşağıdaki konular tarafsız bir bakış açısıyla, çok taraflı perspektifler göz önünde bulundurularak ansiklopedik bir dille sunulmuştur.
Japonya (Dokdo / Takeshima Sorunu)
Başlangıç: 1952Japon Denizi'nde bulunan ve Güney Kore fiili denetiminde olan Dokdo adaları üzerinde Japonya'nın tarihsel tezlere dayanarak egemenlik iddiasında bulunması.
Kuzey Kore (Kore Anlaşmazlığı)
Başlangıç: 1948Kuzey Kore'nin nükleer silah ve füze programları, ateşkesin henüz resmi barış antlaşmasına dönüşmemiş olması ve ideolojik bölünmüşlükten kaynaklanan krizler.
Siyasi Tarih ve Yönetim
Güney Kore siyasi tarihi, 20. yüzyılın ikinci yarısında otoriter yönetimler ve askeri darbeler ile demokratik kitle hareketleri arasındaki mücadeleye sahne olmuştur. 1987 Anayasa reformu ile kurulan Altıncı Cumhuriyet, ülkede sivil demokratik yapıyı kalıcı kılınmış, çok partili rekabeti ve güçler ayrılığını teminat altına almıştır.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile Yönetilen Üniter Anayasal Cumhuriyet
Yürütme erki 5 yıllığına tek bir dönem için doğrudan halk tarafından seçilen Cumhurbaşkanı ve atadığı Başbakan liderliğindeki Bakanlar Kurulu tarafından yürütülür. Yasama organı 300 sandalyeli tek kamaralı Ulusal Meclis (Kukhoe); yargı erki ise Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay önderliğindeki bağımsız mahkemelerden oluşur.
Siyasi Tarihin Dönüm Noktaları
Bilimsel Araştırma ve Gelişmişlik
Güney Kore, gayrisafi yurt içi hasılasından Ar-Ge'ye ayırdığı pay bakımından dünya liderlerinden biridir. Devletin yönlendirici teşvikleri ve özel sektör devlerinin devasa altyapı yatırımları sayesinde yarı iletkenler, robotik, ekran teknolojileri, biyoteknoloji ve nükleer enerji araştırmalarında küresel standartları belirleyen ülkeler arasında yer almaktadır.
Görsel Skor Kartı (Radar Analizi)
Detaylı Göstergeler
Öne Çıkan Bilimsel ve Teknolojik Başarılar
Kayıtlı yerli roket KSLV-II (Nuri) ile uzaya bağımsız uydu fırlatma ve yörüngeye oturtma başarısı
DRAM ve NAND Flash bellek çip üretiminde onlarca yıldır küresel pazar liderliğinin sürdürülmesi
KSTAR yapay güneş (nükleer füzyon) reaktöründe 100 milyon derece plazma sıcaklığını rekor süre muhafaza etme başarısı
KF-21 Boramae 4.5 nesil gelişmiş savaş uçağının özgün imkanlarla tasarımı ve test uçuşlarının tamamlanması
OLED ve esnek ekran teknolojilerinin dünyadaki ilk ticari kitlesel üretimi
Önde Gelen Kurumlar ve Üniversiteler
KAIST (Kore İleri Bilim ve Teknoloji Enstitüsü)
Devlet tarafından kurulan ve mühendislik, robotik ile fen bilimlerinde Asya'nın en üst kademesinde yer alan araştırma üniversitesi.
KIST (Kore Bilim ve Teknoloji Enstitüsü)
1966'da kurulan, ülkenin sanayi hamlesine yön veren çok disiplinli ilk devlet araştırma enstitüsü.
KARI (Kore Havacılık ve Uzay Araştırmaları Enstitüsü)
Güney Kore'nin roket teknolojileri, fırlatma sistemleri ve Danuri Ay uydusu gibi uzay keşif projelerini yöneten resmi kurum.
Seul Ulusal Üniversitesi (SNU)
Temel bilimler, tıp ve mühendislik alanlarında küresel düzeyde prestije sahip ülkenin amiral gemisi üniversitesi.