Rusya
Rusya Federasyonu, Doğu Avrupa ile Kuzey Asya boyunca uzanan ve 17 milyon kilometrekareyi aşan yüzölçümüyle dünyanın en büyük ülkesidir. Zengin yer altı kaynakları, köklü kültürel mirası ve güçlü sanayi altyapısı ile Avrasya coğrafyasında jeopolitik açıdan belirleyici bir konuma sahiptir. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesinden biri olan ülke, geniş küresel diplomatik ağı ve nükleer gücüyle uluslararası siyasette etkin bir rol oynamaktadır.
Detaylı Tarih
Rusya tarihi, 9. yüzyılda Kiyev Rusyası'nın kurulmasıyla başlamış; Moğol egemenliği, Moskova Knezliği'nin yükselişi, Çarlık ve Çarlık sonrası Rus İmparatorluğu dönemleriyle şekillenmiştir. 1917 Devrimi sonrası kurulan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB), 20. yüzyıl dünya siyasetine yön vermiş, 1991'de SSCB'nin dağılmasıyla günümüz Rusya Federasyonu ortaya çıkmıştır.
Rurik Devleti ve Rus Knezliklerinin Oluşumu
Varangian lideri Rurik'in Novgorod'da yönetimi ele geçirmesiyle ilk Doğu Slav devlet yapısının temelleri atıldı.
Hristiyanlığın Resmi Din Olarak Kabulü
Büyük Vladimir, Bizans İmparatorluğu ile kurduğu bağlar çerçevesinde Ortodoks Hristiyanlığı Kiyev Rusyası'nın resmi dini ilan etti.
Moğol İstilası ve Altın Orda Egemenliği
Batu Han komutasındaki Moğol orduları Rus knezliklerini boyunduruk altına alarak iki yüzyılı aşkın sürecek Altın Orda egemenliğini başlattı.
IV. İvan'ın Çar Unvanı Alması
Korkunç İvan olarak bilinen IV. İvan, kendisini ilk Rus Çarı ilan ederek Rus Çarlığı dönemini resmi olarak başlattı.
Rus İmparatorluğu'nun İlanı
Büyük Petro, Büyük Kuzey Savaşı'ndaki zaferin ardından ülkeyi batılılaştırarak Rus İmparatorluğu'nu kurdu ve başkenti St. Petersburg'a taşıdı.
Napolyon'un Rusya Seferi
Fransız Büyük Ordusu Rusya topraklarını işgal etti ancak Rus direnişi ve iklim şartları nedeniyle ağır bir yenilgiye uğradı.
Ekim Devrimi ve Çarlığın Yıkılışı
Lenin liderliğindeki Bolşevikler, Geçici Hükümeti devirerek dünyadaki ilk sosyalist devleti kurma sürecini başlattı.
SSCB'nin Kurulması
İç savaşın ardından Rusya, Ukrayna, Belarus ve Kafkas ötesi cumhuriyetlerin birleşimiyle Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği kuruldu.
Büyük Anavatan Savunması
İkinci Dünya Savaşı'nda Nazi Almanya'sının işgaline karşı yürütülen mücadele büyük kayıplarla kazanıldı ve SSCB süper güç haline geldi.
Yuri Gagarin'in Uzaya Çıkışı
Vostok 1 aracıyla uzaya çıkan Yuri Gagarin, dünya yörüngesinde turlayan ilk insan olarak tarihe geçti.
SSCB'nin Dağılması ve Rusya Federasyonu
Sovyet Birliği'nin resmen feshedilmesiyle Rusya Federasyonu bağımsız bir devlet olarak uluslararası alanda hukuki halef ilan edildi.
Ukrayna Müdahalesi ve Uluslararası Dönüşüm
Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik askeri harekatı, Batı ülkeleriyle ilişkilerin kopmasına ve küresel jeopolitik dengelerin yeniden şekillenmesine yol açtı.
Geçmiş ve Mevcut Ekonomi
Rusya ekonomisi; zengin petrol, doğalgaz, kömür ve nadir toprak metalleri rezervlerine dayalı ihracat odaklı bir yapıya sahiptir. Ağır sanayi, savunma sanayii ve enerji sektörleri ekonominin omurgasını oluştururken, son yıllarda uygulanan yaptırımlar nedeniyle yerli üretim ve Asya pazarlarına yönelim stratejisi benimsenmiştir.
Temel Ekonomik Göstergeler
Başlıca Sektörler
GSYİH Yıllık Büyüme OranıBirim: %
Ekonomik Dönüm Noktaları
Uluslararası İlişkiler
Rusya'nın dış politikası, çok kutuplu bir dünya düzeni inşası, Avrasya bölgesinde etki alanını koruma ve Küresel Güney ülkeleriyle ittifakları güçlendirme ilkelerine dayanmaktadır. Batı dünyasıyla yaşanan derin kriz ortamında Çin, Hindistan, Orta Doğu ve Afrika ülkeleriyle stratejik ve ekonomik ortaklıklar ön plana çıkmıştır.
İlişki Detaylarını İnceleyin
Diyagramdaki düğümlerin üzerine gelerek veya tıklayarak ortaklık detaylarını görebilirsiniz.
İttifaklar ve Üyelikler
Çin Halk Cumhuriyeti
1996 yılından beriEnerji, savunma, ticaret ve diplomasi alanlarında üst düzey entegrasyon ve çok kutupluluk vizyonu paylaşımı.
Belarus
1999 yılından beriSiyasi, askeri ve ekonomik alanlarda derin entegrasyonu hedefleyen devletlerüstü yapı.
Hindistan
2000 yılından beriSavunma sanayii işbirliği, enerji ticareti ve teknik ortaklığa dayanan köklü diplomatik münasebetler.
Kazakistan
1992 yılından beriAvrasya Ekonomik Birliği ve Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü çatısı altında bölgesel güvenlik ve ticaret işbirliği.
Uluslararası Örgüt Üyelikleri
Önemli Antlaşmalar ve Sözleşmeler
Yeni START Antlaşması
ABD ve Rusya arasında stratejik nükleer silahların sınırlandırılmasını ve denetlenmesini öngören ikili antlaşma.
Avrasya Ekonomik Birliği Antlaşması
Üye ülkeler arasında mal, hizmet, sermaye ve işgücünün serbest dolaşımını sağlayan ekonomik entegrasyon belgesi.
Kolektif Güvenlik Antlaşması
Eski Sovyet cumhuriyetlerinin bir kısmı arasında karşılıklı savunma taahhüdü getiren askeri ittifak metni.
Anlaşmazlıklar ve Gerilimler
Aşağıdaki konular tarafsız bir bakış açısıyla, çok taraflı perspektifler göz önünde bulundurularak ansiklopedik bir dille sunulmuştur.
Ukrayna
Başlangıç: 2014Bölgesel egemenlik, sınır bütünlüğü ve güvenlik mimarisi konularında devam eden açık askeri ve siyasi çatışma hali.
Japonya
Başlangıç: 1945İkinci Dünya Savaşı sonrasında Kuril Adaları (Güney Kuril / Kuzey Bölgeleri) üzerindeki egemenlik ihtilafı nedeniyle resmi barış antlaşmasının imzalanamaması.
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)
Başlangıç: 1999NATO'nun doğuya genişlemesi ve Doğu Avrupa'daki askeri varlığına ilişkin stratejik ve güvenlik odaklı gerilim.
Siyasi Tarih ve Yönetim
Rusya Federasyonu, anayasal olarak üniter ve federal unsurları bir arada barındıran, güçlü yürütme erkine sahip bir başkanlık cumhuriyetidir. Devlet başkanı geniş yetkilerle donatılmış olup yürütmenin başıdır. Yasama erki iki kanatlı Federal Meclis tarafından yürütülür.
Başkanlık Tipi Federal Cumhuriyet
Yürütme erki Devlet Başkanı ve Başbakan liderliğindeki Hükümet tarafından yürütülür. Yasama erki alt kanat olan Devlet Duması ve üst kanat olan Federasyon Konseyi'nden oluşur. Yargı erkinin en üst organları Anayasa Mahkemesi ve Yüksek Mahkeme'dir.
Siyasi Tarihin Dönüm Noktaları
Bilimsel Araştırma ve Gelişmişlik
Rusya, özellikle matematik, teorik fizik, roket teknolojileri, nükleer mühendislik ve malzeme bilimi alanlarında köklü bir akademik geleneğe sahiptir. SSCB döneminden devralınan güçlü bilimsel altyapı, günümüzde savunma sanayii, uzay araştırmaları ve yerli yazılım alanlarındaki projelerle sürdürülmektedir.
Görsel Skor Kartı (Radar Analizi)
Detaylı Göstergeler
Öne Çıkan Bilimsel ve Teknolojik Başarılar
Dmitri Mendeleev tarafından Kimyasal Elementlerin Periyodik Tablosu'nun geliştirilmesi.
Sputnik 1 ile dünyanın ilk yapay uydusunun fırlatılması ve uzay çağının başlatılması.
VVER ve BN tipi hızlı nötron reaktörleri ile nükleer enerji teknolojilerinde öncülük.
Süper iletkenlik ve kuantum elektroniği alanında Nobel Ödüllü teorik fizik çalışmaları.
Kuzey Deniz Rotası için dünyanın tek nükleer buz kıran gemi filosunun geliştirilmesi.
Önde Gelen Kurumlar ve Üniversiteler
Rusya Bilimler Akademisi (RAN)
1724'te kurulan, temel ve uygulamalı bilimler alanında ülkenin en prestijli çatı araştırma kurumu.
Lomonosov Moskova Devlet Üniversitesi
Doğa bilimleri, matematik ve insani bilimlerde küresel çapta tanınan Rusya'nın en köklü üniversitesi.
Rosatom Devlet Nükleer Enerji Şirketi
Nükleer enerji, reaktör tasarımı ve kuantum teknolojilerinde dünya lideri olan devlet kuruluşu.
Roscosmos Devlet Uzay Faaliyetleri Şirketi
Rusya'nın sivil uzay programını, roket üretimini ve Uluslararası Uzay İstasyonu modüllerini yöneten ajans.
Kurchatov Enstitüsü
Nükleer fizik, plazma fiziği ve senkrotron radyasyonu alanında öncü araştırma merkezi.