Türkiye
Türkiye, Doğu Avrupa ile Batı Asya'nın kesişim noktasında, Anadolu ve Trakya toprakları üzerinde yer alan jeopolitik açıdan kritik bir transkontinental ülkedir. Kuzeyde Karadeniz, güneyde Akdeniz ve batıda Ege Denizi ile çevrili olan ülke, İstanbul ve Çanakkale Boğazları sayesinde Karadeniz'i açık denizlere bağlayan stratejik bir su yolunu kontrol etmektedir. Tarih boyunca birçok köklü medeniyete ev sahipliği yapmış olan Türkiye, zengin tarihsel mirası, dinamik sanayi yapısı ve jeostratejik konumuyla bölgesel ve küresel politikada etkin bir rol üstlenmektedir. Üniter yapıda kurulan ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile yönetilen cumhuriyet; Birleşmiş Milletler, NATO, G20 ve Türk Devletleri Teşkilatı gibi uluslararası kuruluşların aktif bir üyesidir.
Detaylı Tarih
Anadolu toprakları, insanoğlunun yerleşik hayata geçtiği bilinen en eski merkezlerden biri olup Hitit, Frig, İyonya, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı gibi dünyaya yön veren devlet ve imparatorluklara ev sahipliği yapmıştır. 1453 yılında İstanbul'un fethiyle küresel bir güç haline gelen Osmanlı İmparatorlığı, Birinci Dünya Savaşı sonrasında çözülme sürecine girmiştir. Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde yürütülen Millî Mücadele'nin ardından 29 Ekim 1923'te kurulan modern Türkiye Cumhuriyeti, laik ve batılılaşma odaklı reformlarla çağdaş bir ulus devlete dönüşmüştür.
Göbeklitepe ve İlk İbadethane Yapıları
Şanlıurfa yakınlarındaki Göbeklitepe, insanlık tarihinin bilinen en eski megalitik tapınak kompleksi olarak avcı-toplayıcı toplumlardan yerleşik düzene geçişin simgesi olmuştur.
Hitit İmparatorluğu'nun Kurulması
Anadolu merkezli ilk büyük imparatorluk olan Hititler, Hattuşa merkezli bir uygarlık kurarak Kadeş Antlaşması gibi yazılı diplomasinin ilk örneklerine imza atmıştır.
Malazgirt Meydan Muharebesi
Büyük Selçuklu Devleti Hükümdarı Alparslan'ın Bizans İmparatorluğu'nu mağlup etmesiyle Türk topluluklarının Anadolu'ya kitleler halinde yerleşme süreci hız kazanmıştır.
Osmanlı Beyliği'nin Kuruluşu
Söğüt ve Domaniç çevresinde Osman Bey tarafından kurulan beylik, zamanla üç kıtaya yayılan uluslararası bir imparatorluk yapısına dönüşmüştür.
İstanbul'un Fethi
Fatih Sultan Mehmed'in Doğu Roma İmparatorluğu'nun başkentini ele geçirmesiyle Orta Çağ kapanmış, Osmanlı İmparatorlığı bir cihan devleti statüsü kazanmıştır.
Çanakkale Savaşları
Birinci Dünya Savaşı sırasında Müttefik donanmalarına karşı yürütülen savunma harekâtı, Millî Mücadele ruhunun şekillenmesinde tarihsel bir dönüm noktası olmuştur.
Kurtuluş Savaşı ve Millî Mücadele
Mustafa Kemal Paşa önderliğinde işgal güçlerine karşı başlatılan askeri ve siyasi mücadele, Sevr Antlaşması'nı hükümsüz kılarak tam bağımsızlığı sağlamıştır.
Türkiye Cumhuriyeti'nin İlanı
Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından cumhuriyet rejiminin kabul edilmesiyle bağımsız ve modern Türkiye Cumhuriyeti devleti resmen kurulmuştur.
NATO Üyeliği
İkinci Dünya Savaşı sonrası değişen küresel dengeler doğrultusunda Türkiye, Batı ittifakı ve savunma bloğu olan NATO'ya resmen üye olmuştur.
Kıbrıs Barış Harekâtı
Garantörlük haklarına dayanılarak gerçekleştirilen askeri askerî müdahale sonucunda adamın kuzeyinde Kıbrıs Türklerinin güvenliği tesis edilmiştir.
Geçmiş ve Mevcut Ekonomi
Türkiye ekonomisi, gelişmekte olan piyasa ekonomileri sınıfında yer alan, güçlü imalat sanayii, dinamik hizmetler sektörü ve geniş iç pazarı ile öne çıkan bir yapıdır. Otomotiv, savunma sanayii, tekstil, tarım ve turizm temel lokomotif sektörler arasındadır. Yüksek coğrafi entegrasyonu ve Avrupa Birliği ile olan Gümrük Birliği sayesinde güçlü bir ihracat kapasitesine sahiptir.
Temel Ekonomik Göstergeler
Başlıca Sektörler
GSYİH Yıllık Büyüme OranıBirim: %
Ekonomik Dönüm Noktaları
Uluslararası İlişkiler
Türkiye, coğrafi konumunun getirdiği çok yönlülük gereği geleneksel Batı ittifakı (NATO, AB) ile bağlarını korurken, Ortadoğu, Kafkaslar, Orta Asya ve Afrika bölgelerinde de proaktif ve dengeye dayalı bir diplomatik vizyon izlemektedir. Bölgesel arabuluculuk rolleri ve insani yardım diplomasisi ülkenin dış politika unsurlarındandır.
İlişki Detaylarını İnceleyin
Diyagramdaki düğümlerin üzerine gelerek veya tıklayarak ortaklık detaylarını görebilirsiniz.
İttifaklar ve Üyelikler
NATO
1952 yılından beriTürkiye, 1952 yılından bu yana NATO'nun ikinci büyük kara gücü olarak ittifakın güneydoğu kanadının güvenliğini sağlamaktadır.
Avrupa Birliği
1963 yılından beri1963 Ankara Anlaşması ile başlayan kurumsal ilişkiler, adaylık statüsü ve Gümrük Birliği çerçevesinde kapsamlı ekonomik entegrasyonla sürdürülmektedir.
Türk Devletleri Teşkilatı
2009 yılından beriTürk dilli ülkeler arasında siyasi, ekonomik, kültürel ve güvenlik alanlarında iş birliğini hedefleyen uluslararası örgüttür.
Azerbaycan
1991 yılından beri'Tek millet, iki devlet' ilkesi çerçevesinde enerji, savunma ve dış politikada en üst düzeyde stratejik iş birliği yürütülmektedir.
Uluslararası Örgüt Üyelikleri
Önemli Antlaşmalar ve Sözleşmeler
Lozan Barış Antlaşması
Türkiye Cumhuriyeti'nin uluslararası alanda bağımsız bir devlet olarak tanınmasını sağlayan ve çağdaş sınırlarını çizen temel kurucu antlaşmadır.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi
İstanbul ve Çanakkale Boğazları üzerindeki egemenlik haklarını Türkiye'ye devreden ve savaş gemilerinin geçiş rejimini düzenleyen uluslararası hukuki metindir.
Ankara Anlaşması
Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında ortaklık yaratan ve nihai hedef olarak tam üyeliği öngören temel belgedir.
Anlaşmazlıklar ve Gerilimler
Aşağıdaki konular tarafsız bir bakış açısıyla, çok taraflı perspektifler göz önünde bulundurularak ansiklopedik bir dille sunulmuştur.
Yunanistan
Başlangıç: 1973Ege Denizi'nde kara sularının genişliği, kıta sahanlığı sınırları, hava sahası ihlalleri ve adaların silahlandırılması konularında devam eden hukuki ve siyasi görüş ayrılıkları mevcuttur.
Kıbrıs Sorunu Tarafları
Başlangıç: 1964Kıbrıs Adası'nın siyasi statüsü, egemenlik paylaşımı ve Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanlarının belirlenmesi konusundaki diplomatik anlaşmazlık sürmektedir.
Siyasi Tarih ve Yönetim
Türkiye'nin siyasi kültürü, Osmanlı Tanzimat reformlarından bu yana devam eden anayasal geleneklere ve cumhuriyet dönemi demokratik tecrübelere dayanmaktadır. 1946 yılında çok partili hayata geçilmesinin ardından Türkiye, dönemsel anayasal revizyonlar ve askeri müdahaleler yaşamış; son olarak 2017 referandumu ile parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçiş yapmıştır.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile Yönetilen Üniter Cumhuriyet
Yürütme erki, doğrudan halk tarafından seçilen Cumhurbaşkanı tarafından idare edilir. Yasama yetkisi, 600 sandalyeli Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) aittir. Yargı yetkisi ise Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay gibi yüksek mahkemelerin başında bulunduğu bağımsız ve tarafsız mahkemelerce icra edilir.
Siyasi Tarihin Dönüm Noktaları
Bilimsel Araştırma ve Gelişmişlik
Türkiye, son yıllarda Ar-Ge harcamalarını artırarak özellikle savunma teknolojileri, havacılık, uzay araştırmaları, yazılım ve biyomedikal alanlarında önemli hamleler gerçekleştirmiştir. TÜBİTAK ve Türkiye Uzay Ajansı koordinasyonunda ulusal teknoloji hamlesi vizyonu doğrultusunda nitelikli insan kaynağı ve teknopark altyapısı güçlendirilmektedir.
Görsel Skor Kartı (Radar Analizi)
Detaylı Göstergeler
Öne Çıkan Bilimsel ve Teknolojik Başarılar
Bayraktar TB2, Akıncı ve KIZILELMA gibi özgün insansız hava harp platformlarının milli imkanlarla geliştirilmesi.
Türkiye'nin ilk yerli ve milli elektrikli otomobili TOGG'un seriye üretilerek piyasaya sunulması.
Türksat 6A haberleşme uydusunun yerli imkanlarla tasarlanıp uzaya fırlatılması.
İMECE yüksek çözünürlüklü metre-altı gözlem uydusunun yörüngeye başarıyla yerleştirilmesi.
İlk Türk astronotun Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) gönderilerek mikroçekim ortamında bilimsel deneyler gerçekleştirmesi.
Önde Gelen Kurumlar ve Üniversiteler
TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu)
Ülkedeki bilim ve teknoloji politikalarını fonlayan, stratejik Ar-Ge merkezlerini bünyesinde barındıran çatı araştırma kurumudur.
TUA (Türkiye Uzay Ajansı)
Ulusal Uzay Programı'nı yürüten, uydu teknolojileri ve uzay araştırmalarından sorumlu devlet organıdır.
Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ)
Mühendislik ve fen bilimleri alanında uluslararası düzeyde araştırmalar yapan önde gelen teknik üniversitedir.
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ)
250 yılı aşkın köklü geçmişiyle mühendislik, havacılık ve denizcilik teknolojilerinde öncü olan yükseköğretim kurumudur.
Boğaziçi Üniversitesi
Temel bilimler, sosyal bilimler ve veri mühendisliği alanlarında nitelikli araştırmalara imza atan saygın akademik merkezdir.