Asya
🇻🇳

Vietnam

(Vietnam)Başkent: HanoiVNM

Vietnam, Güneydoğu Asya'da Çinhindi Yarımadası'nın doğu kıyısında yer alan, dinamik nüfusu ve stratejik konumuyla öne çıkan bir sosyalist cumhuriyettir. Kuzeyde Çin, batıda Laos ve Kamboçya ile kara sınırı bulunan ülke, doğuda ve güneyde Güney Çin Denizi ile çevrilidir. Tarihi boyunca bağımsızlığını koruma mücadelesi veren Vietnam, 1986 yılında başlatılan 'Đổi Mới' (Yenilenme) reformları sayesinde merkezi planlı ekonomiden piyasa odaklı bir yapıya geçiş yapmıştır. Günümüzde sanayileşme, yüksek teknoloji üretimi ve bölgesel diplomasideki aktif rolüyle Güneydoğu Asya'nın yükselen güçlerinden biri olarak değerlendirilmektedir.

Detaylı Tarih

Vietnam tarihi, antik krallıklardan Çin egemenliği dönemine, Fransız sömürgeciliğinden 20. yüzyılın en çetin bağımsızlık ve savaş süreçlerine uzanan köklü bir geçmişe sahiptir. M.Ö. 1. bin yılda Văn Lang ve Âu Lạc gibi ilk devletlerin kurulmasıyla başlayan süreç, yüzyıllar süren Çin hakimiyetine karşı direnişlerle şekillenmiştir. 938 yılında kazanılan bağımsızlık sonrası hüküm süren yerli hanedanlar, ülkenin kültürel ve coğrafi kimliğini pekiştirmiştir. 19. yüzyılın ortalarında başlayan Fransız sömürge yönetimi, II. Dünya Savaşı sonrasında bağımsızlık mücadelesine dönüşmüş; ülke İkinci Dünya Savaşı, Birinci Çinhindi Savaşı ve Vietnam Savaşı'nın ardından 1976 yılında resmen yeniden birleşmiştir.

Antik DönemM.Ö. 2879

Hồng Bàng Dönemi ve Văn Lang Krallığı

Efsanevi Hùng kralları tarafından kurulan Văn Lang, Vietnam kültürünün ve pirinç tarımına dayalı ilk toplum yapısının temellerini oluşturmuştur.

Antik DönemM.Ö. 111

Çin Egemenliğinin Başlaması

Han Hanedanı'nın bölgeyi fethiyle birlikte yaklaşık bin yıl sürecek olan Çin hakimiyeti ve kültürel etkileşim dönemi başlamıştır.

Orta Çağ938

Bạch Đằng Muharebesi ve Bağımsızlık

Komutan Ngô Quyền, Güney Han kuvvetlerini Bạch Đằng nehrinde mağlup ederek Çin egemenliğine son vermiş ve bağımsız Vietnam devletini kurmuştur.

Orta Çağ1009-1225

Lý Hanedanı ve Altın Çağ

Başkentin Thăng Long'a (günümüz Hanoi) taşındığı bu dönemde Budizm gelişmiş, merkezi idare güçlenmiş ve ilk ulusal üniversite açılmıştır.

Yakın Çağ1858

Fransız Müdahalesi ve Sömürgeleşme

Fransız donanmasının Đà Nẵng'a saldırmasıyla başlayan süreç, tüm Vietnam'ın Fransız Çinhindi yönetimi altına girmesiyle sonuçlanmıştır.

Modern Dönem1945

Ağustos Devrimi ve Bağımsızlık Bildirisi

Hồ Chí Minh önderliğindeki Việt Minh, Japon işgalinin sona ermesiyle kontrolü ele almış ve Vietnam Demokratik Cumhuriyeti'ni ilan etmiştir.

Modern Dönem1954

Điện Biên Phủ Zaferi ve Cenevre Anlaşmaları

Fransız birliklerinin kesin yenilgisiyle Birinci Çinhindi Savaşı sona ermiş; ülke 17. paralel boyunca Kuzey ve Güney olarak ikiye bölünmüştür.

Modern Dönem1955-1975

Vietnam Savaşı

Kuzey Vietnam ile ABD destekli Güney Vietnam arasında yaşanan ve Soğuk Savaş'ın en kanlı çatışmalarından biri olan savaş dönemi yaşanmıştır.

Çağdaş Dönem1976

Ülkenin Yeniden Birleşmesi

Saigon'un düşüşünün ardından Kuzey ve Güney Vietnam resmen birleşerek Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti adını almıştır.

Çağdaş Dönem1986

Đổi Mới Reform Dönemi

Vietnam Komünist Partisi, merkezi planlamadan serbest piyasa odaklı sosyalist yönelimli piyasa ekonomisine geçiş kararı almıştır.

Geçmiş ve Mevcut Ekonomi

Vietnam ekonomisi, 1986'daki 'Đổi Mới' reformlarından bu yana dünyadaki en hızlı büyüyen gelişmekte olan piyasalardan biri haline gelmiştir. Düşük iş gücü maliyetleri, geniş serbest ticaret anlaşmaları ağı ve stratejik konumu sayesinde küresel imalat ve ihracat merkezine dönüşmüştür. Tarım odaklı bir yapıdan elektronik, tekstil ve otomotiv montajı gibi katma değerli sektörlere kayan ekonomi, küresel tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi sürecinden büyük fayda sağlamaktadır.

Temel Ekonomik Göstergeler

GSYİH (Nominal)
470 MilyarUSD
Veri Yılı: 2025
Kişi Başına GSYİH
4,650USD
Veri Yılı: 2025
GSYİH Büyüme Oranı
6.5%
Veri Yılı: 2025
Enflasyon Oranı
3.4%
Veri Yılı: 2025
Para Birimi
Vietnam Dongu (VND)VND
Veri Yılı: 2025
İşsizlik Oranı
2.3%
Veri Yılı: 2025
Yıllık İhracat
395 MilyarUSD
Veri Yılı: 2024

Başlıca Sektörler

Elektronik ve Yarı İletken MontajıTekstil ve Hazır GiyimAyakkabı İmalatıTarım ve Su Ürünleri (Pirinç, Kahve, Karides)Bilgi Teknolojileri ve Yazılım HizmetleriTurizm ve Otelcilik

GSYİH Yıllık Büyüme OranıBirim: %

Ekonomik Dönüm Noktaları

1986Reform Dönemi

Đổi Mới Politikalarının Kabulü

Devlet kontrolündeki ekonomiden piyasa mekanizmalarına geçiş yapılarak özel teşebbüse ve yabancı yatırıma izin verilmiştir.

1995Açılım Dönemi

ABD Ambargosunun Kaldırılması ve ASEAN Üyeliği

Ekonomik izolasyonu sona erdiren bu adımlar, ülkenin uluslararası ticaret ağlarına entegrasyonunu hızlandırmıştır.

2007Küreselleşme Dönemi

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Üyeliği

DTÖ'ye 150. üye olarak katılan Vietnam, küresel pazarlara erişimini genişletmiş ve doğrudan yabancı yatırımları artırmıştır.

2020Modern Dönem

AB-Vietnam Serbest Ticaret Anlaşması (EVFTA)

Avrupa Birliği ile imzalanan kapsamlı ticaret anlaşması, gümrük vergilerinin büyük kısmını sıfırlayarak ihracatı güçlendirmiştir.

Uluslararası İlişkiler

Vietnam, dış politikasında 'bütün ülkelerle dost olma, çok taraflılık ve dengeli diplomasi' ilkelerini benimsemektedir. 'Bambu Diplomasisi' olarak adlandırılan bu yaklaşım; esnek, esnek ancak ilkeli duruşu simgeler. Ülke, büyük güçler arasındaki rekabette tarafsız kalmayı hedeflerken, egemenlik haklarını korumayı ve uluslararası hukuka dayalı bir bölgesel düzeni savunmayı önceliklendirmektedir.

🇻🇳

İlişki Detaylarını İnceleyin

Diyagramdaki düğümlerin üzerine gelerek veya tıklayarak ortaklık detaylarını görebilirsiniz.

İttifaklar ve Üyelikler

ASEAN Bölgesel İttifakı

1995 yılından beri
Bölgesel Entegrasyon

Vietnam, Güneydoğu Asya ulusları arasında siyasi istikrar ve ekonomik iş birliğinin ana sütunlarından biridir.

Amerika Birleşik Devletleri

2023 yılından beri
Kapsamlı Stratejik Ortaklık

Savaş geçmişine rağmen iki ülke, ticaret, güvenlik ve teknoloji alanlarında ilişkilerini en üst diplomatik seviyeye taşımıştır.

Çin Halk Cumhuriyeti

2008 yılından beri
Kapsamlı Stratejik İşbirliği Ortaklığı

Komşu Çin ile yoğun ekonomik ve parti düzeyinde ilişkiler sürdürülmekte, deniz alanı anlaşmazlıkları diyalogla yönetilmeye çalışılmaktadır.

Japonya

2023 yılından beri
Kapsamlı Stratejik Ortaklık

Japonya, Vietnam'ın en büyük kalkınma yardımı sağlayıcısı ve ana altyapı yatırımcılarından biridir.

Uluslararası Örgüt Üyelikleri

Birleşmiş MilletlerAktif Üye(1977)
ASEANAktif Üye(1995)
Dünya Ticaret ÖrgütüAktif Üye(2007)
APECAktif Üye(1998)

Önemli Antlaşmalar ve Sözleşmeler

Cenevre Anlaşması

Fransız sömürge yönetimine son veren ve Çinhindi bölgesindeki bağımsızlıkları tanıyan uluslararası anlaşma.

1954

Paris Barış Anlaşması

ABD askeri güçlerinin Vietnam'dan çekilmesini ve barış şartlarını düzenleyen antlaşma.

1973

Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık (RCEP)

Asya-Pasifik bölgesindeki 15 ülkeyi kapsayan dünyanın en büyük serbest ticaret bloğu anlaşması.

2020

Anlaşmazlıklar ve Gerilimler

Aşağıdaki konular tarafsız bir bakış açısıyla, çok taraflı perspektifler göz önünde bulundurularak ansiklopedik bir dille sunulmuştur.

Çin ve Bölge Ülkeleri (Güney Çin Denizi)

Başlangıç: 1974
Anlaşmazlık

Paracel ve Spratly adaları üzerindeki egemenlik hakları ve kıta sahanlığı sınırları konusunda tarihsel ve hukuki ihtilaflar devam etmektedir.

Siyasi Tarih ve Yönetim

Vietnam, Vietnam Komünist Partisi'nin (VCP) liderliğinde yönetilen tek partili bir sosyalist cumhuriyettir. Anayasa, VCP'yi devletin ve toplumun öncü gücü olarak tanımlar. Siyasi yapı; parti hiyerarşisi, devlet organları ve kitlesel örgütlerin uyumuna dayanır. Karar alma mekanizmaları kolektif liderlik ilkesine dayanır ve yasama organı olan Ulusal Meclis, yasa yapma ve denetim yetkilerine sahiptir.

Mevcut Yönetim Biçimi

Tek Partili Sosyalist Cumhuriyet

Yönetim Yapısı ve Organlar

Yürütme gücü Cumhurbaşkanı ve Başbakan liderliğindeki Hükümet tarafından yürütülür. Yasama organı 500 üyeli Ulusal Meclis'tir. Yargı sistemi ise Yüksek Halk Mahkemesi ve ona bağlı yerel mahkemelerden oluşur.

Siyasi Tarihin Dönüm Noktaları

1945Kuruluş Dönemi

İlk Anayasa ve Cumhuriyetin İlanı

Bağımsızlığın ardından ilk demokratik yapı oluşturulmuş ve ulusal meclis seçimleri yapılmıştır.

1959Soğuk Savaş Dönemi

Sosyalist İnşa Anayasası

Kuzey Vietnam'da sosyalist devlet yapısını pekiştiren ve merkezi planlamayı öngören anayasa kabul edilmiştir.

1980Birleşme Dönemi

Yeniden Birleşme Anayasası

Ülkenin birleşmesinin ardından tüm Vietnam genelinde uygulanan idari ve siyasi çerçeve çizilmiştir.

1992Reform Dönemi

Ekonomik Reform Anayasası

Đổi Mới ilkelerini hukuki güvenceye alan, özel mülkiyeti ve piyasa ekonomisini tanıyan anayasa yürürlüğe girmiştir.

2013Modern Dönem

Güncellenmiş Anayasa

İnsan hakları korumalarını artıran, hukukun üstünlüğü vurgusunu güçlendiren ve uluslararası entegrasyonu destekleyen revize anayasa kabul edilmiştir.

2021Güncel Dönem

13. Ulusal Parti Kongresi

Ülkenin 2030 ve 2045 uzun vadeli kalkınma hedefleri belirlenmiş, sanayileşme ve dijital dönüşüm vurgulanmıştır.

2024Güncel Dönem

Yolsuzlukla Mücadele ve Yönetim Reformları

'Kızgın Fırın' adı verilen yolsuzlukla mücadele kampanyası kapsamında üst düzey idari düzenlemeler gerçekleştirilmiştir.

2025Güncel Dönem

Kamuda Dijital Yönetim Hamlesi

Devlet hizmetlerinin dijitalleştirilmesi ve idari bürokrasinin azaltılmasına yönelik ulusal strateji uygulanmaya konmuştur.

Bilimsel Araştırma ve Gelişmişlik

Vietnam, bilim ve teknoloji alanında araştırma altyapısını güçlendirmeyi ve yüksek teknolojili üretime geçmeyi stratejik öncelik olarak belirlemiştir. Yapay zekâ, yarı iletken tasarımı, biyoteknoloji ve yenilenebilir enerji odaklı yatırımlar hız kazanmıştır. Devlet ve özel sektör iş birliğiyle kurulan teknoparklar ve ulusal araştırma enstitüleri, ülkenin küresel teknoloji ekosistemindeki payını artırmayı hedeflemektedir.

Görsel Skor Kartı (Radar Analizi)

Detaylı Göstergeler

Ar-Ge Harcamalarının GSYİH'ye Oranı0.53 %
Toplam Araştırmacı Sayısı78,000 Kişi
Yıllık Patent Başvurusu11,500 Adet
Yüksek Teknoloji İhracatının Payı42.0 %
Küresel İnovasyon Endeksi Sıralaması44 Sıra

Öne Çıkan Bilimsel ve Teknolojik Başarılar

VinFast markası ile küresel pazarlar için elektrikli araç ve batarya teknolojileri üretimi

VNREDSat-1 ve F-1 uyduları ile ulusal yer gözlem ve uzay araştırmaları yetkinliği

Biyoteknoloji alanında gelişmiş tarımsal pirinç varyantları ve viral aşı geliştirme çalışmaları

FPT Software öncülüğünde uluslararası ölçekte yazılım ve yapay zekâ çözümleri ihracatı

Önde Gelen Kurumlar ve Üniversiteler

Arastirma Enstitusu

Vietnam Bilim ve Teknoloji Akademisi (VAST)

Doğa bilimleri, biyoteknoloji ve uzay araştırmalarında ülkenin en prestijli disiplinlerarası bilim kurumudur.

Universite

Hanoi Ulusal Üniversitesi (VNU Hanoi)

Mühendislik, temel bilimler ve sosyal bilimler alanında Vietnam'ın öncü akademik araştırma merkezidir.

Universite

Hanoi Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (Bách Khoa)

Teknik eğitim, bilgisayar bilimleri ve sanayi odaklı Ar-Ge projelerinde lider teknik üniversitedir.